Chemoris
TürkçeEnglishDeutschFrançaisEspañol
Kayıt ol Giriş yap
GBF

GBF nasıl kontrol edilir? 12 adımda GBF kontrolü

GBF kontrolü üç katmanda: biçim, bölümler arası tutarlılık, içerik. KKDİK Ek-2 ve REACH Ek II'ye göre 12 adım; gelen GBF'de sorun bulunca ne yapılır.

Güncelleme: 5 dk okuma

İçindekiler
  1. GBF ne zaman kontrol edilir?
  2. Üç katman: biçim, tutarlılık, içerik
  3. 12 adımda GBF kontrolü
  4. Sorun bulunca ne yapılır?
  5. Otomatik GBF kontrolü neyi yapabilir, neyi yapamaz?
  6. Sık sorulan sorular
  7. Kaynaklar

Kısaca: Bir GBF'yi kontrol etmek üç katmanda yapılır: önce biçim (16 bölüm, zorunlu alt başlıklar, tarih, dil), sonra bölümler arası tutarlılık (2, 3, 9 ve 14. bölüm birbirini tutuyor mu), en son içerik (sınıflandırma ve değerler doğru mu). İlk iki katman bir yöntemle, kısmen otomatik yapılabilir; üçüncüsü uzman işidir. Bu yazı, elinize geçen ya da yayımlamak üzere olduğunuz bir GBF için bu sırayı adım adım anlatır.

GBF ne zaman kontrol edilir?

İki ayrı durum vardır ve ikisinde de amaç aynıdır: belgenin, kullanıcının işyerinde doğru önlemi almasına yetecek kadar eksiksiz ve kendi içinde tutarlı olması.

  • Yayımlamadan önce (hazırlayan taraf): Türkiye'de GBF'yi Kimyasal Değerlendirme Uzmanı (KDU) hazırlar (KKDİK Madde 27). Son okuma, sınıflandırma hesabından ve metin düzenlemesinden sonra yapılır; reçete değişikliğinde ve her revizyonda tekrarlanır.
  • Tedarikçiden aldığınızda (kullanıcı taraf): GBF, risk değerlendirmesinin ve depolama, kişisel koruyucu donanım, atık gibi kararların girdisidir. Eksik ya da çelişkili bir formla yapılan değerlendirme de eksik kalır. Bu yüzden gelen her GBF'ye, özellikle yeni tedarikçide ve yeni revizyonda, kısa bir giriş kontrolü yapmak iyi bir alışkanlıktır.

Üç katman: biçim, tutarlılık, içerik

KatmanSorulan soruKim yapabilir?
1. Biçim16 bölüm ve zorunlu alt başlıklar var mı, boş bölüm gerekçeli mi, tarih ve dil uygun mu?Herkes; büyük ölçüde otomatik denetlenebilir.
2. TutarlılıkBölüm 2'deki sınıflandırma, Bölüm 3'teki bileşenlerle, Bölüm 9'daki fiziksel verilerle ve Bölüm 14'teki taşıma bilgisiyle uyuşuyor mu?Teknik okur; kısmen otomatik denetlenebilir.
3. İçerikSınıflandırma, kategori, sınır değerler ve önlemler bu ürün için doğru mu?Uzman (KDU); test verisi ve reçete bilgisi gerekir.

Sıra önemlidir: biçimi eksik bir formun içeriğini tartışmak zaman kaybıdır; tutarlılık hatası ise çoğu zaman içerik hatasının ilk belirtisidir.

12 adımda GBF kontrolü

  1. 16 bölüm ve sıra: KKDİK Ek-2 ve REACH Ek II, başlıkları ve sırası belirli 16 bölüm ister.
  2. Alt başlıklar: 1.1-1.4, 2.1-2.3, 3.1/3.2, 14.1-14.7 gibi alt başlıklar yerinde mi? Bilgi yoksa alt başlık silinmez; nedeni yazılır.
  3. Tarih ve sürüm: düzenleme/revizyon tarihi ve neyin değiştiği belli mi? Mevzuat sabit bir yenileme süresi koymaz; yeni bilgi çıktığında güncelleme ister (REACH Madde 31(9)).
  4. Dil ve mevzuat atfı: Türkiye'de Türkçe GBF gerekir. Yürürlükten kalkmış atıflar ve R ifadeleri formun eski kaldığını gösterir.
  5. Ürün kimliği: 1.1'deki ad etiketteki adla aynı olmalıdır (CLP Madde 18).
  6. İletişim ve acil durum: 1.3'te tedarikçi ve e-posta, 1.4'te Türkiye'den aranabilen acil durum telefonu.
  7. Bileşenler: 3. bölümde CAS/EC numaraları geçerli mi, yüzdelerin alt sınırları toplamı 100'ü aşıyor mu, sınıflandırılmış bileşenin H bilgisi var mı?
  8. 2 ↔ 3: Bileşenlerin sınıflandırması ve oranı, Bölüm 2'deki karışım sınıflandırmasını destekliyor mu?
  9. 2.1 ↔ 2.2: Etiket unsurları (uyarı kelimesi, piktogram, H ve P ifadeleri) sınıflandırmadan türüyor mu?
  10. 2 ↔ 9 ↔ 14: Alevlenir sıvı sınıfı varsa 9. bölümde parlama noktası, taşımaya konu bir zararlılık varsa 14. bölümde karşılığı var mı?
  11. 8 ve 15: Sınır değeri olan bileşen 8. bölümde, aday listedeki (SVHC) bileşen 15. bölümde anılıyor mu?
  12. 11 ve 12: Bölüm 2'deki her zararlılık için toksikolojik ve ekolojik bölümde bilgi ya da "veri yok" gerekçesi var mı?

Bu adımların bölüm bölüm yazdırılabilir hâli için GBF kontrol listesi sayfasını, tutarlılık adımlarının (8-12) ayrıntısı için GBF bölümler arası tutarlılık yazısını kullanabilirsiniz. Hazırlayanların en sık düştüğü hatalar ayrı bir yazıda: GBF'de sık yapılan 10 hata.

Sorun bulunca ne yapılır?

  • Hazırlayan tarafta: bulgu, kaynağına göre düzeltilir: biçim eksikse şablon, tutarlılık hatasıysa önce sınıflandırma hesabı, sonra ondan türeyen bölümler (2.2, 14, 15). Yalnız bir bölümü düzeltip diğerlerini bırakmak yeni bir tutarsızlık doğurur.
  • Kullanıcı tarafta: bulguyu yazılı olarak tedarikçiye iletin ve düzeltilmiş sürümü isteyin. Formu kendiniz değiştirmeyin: içerikten tedarikçi sorumludur. AB'de alt kullanıcının, sunulan risk yönetimi önlemlerini uygun bulmadığında ya da zararlılığa ilişkin yeni bilgi edindiğinde tedarikçiyi bilgilendirme yükümlülüğü REACH Madde 34'te düzenlenmiştir.

Otomatik GBF kontrolü neyi yapabilir, neyi yapamaz?

1. ve 2. katman kurala bağlanabildiği için yazılımla taranabilir. Chemoris'in GBF Kontrol aracı ile GBF kontrolü bu iki katmana odaklanır: metin katmanı olan bir PDF ya da .docx dosyasını okur, yapı, kimlik, bileşim ve 2 ↔ 3 ↔ 14 tutarlılığı dahil 22 kontrol yapar ve her bulgunun hangi bölümde ve ne türde olduğunu söyler.

Sınırlarını bilmek önemlidir: araç doğru değeri vermez; "2. bölümdeki akut toksisite kategorisi 3. bölümle uyumsuz görünüyor" der, doğru kategoriyi yazmaz. Taranmış (görüntü) PDF'leri okuyamaz; 4-7, 10 ve 13. bölümlerin anlamını değerlendirmez, yalnız var olup olmadıklarına bakar. Belirgin sorun bulmaması, formun uygun olduğu anlamına gelmez. Araç uzman değerlendirmesinin yerine geçmez; 3. katman her durumda KDU'nun işidir.

Sık sorulan sorular

GBF kontrolünü kim yapmalı?

Yayımlamadan önceki son kontrol, formu hazırlayan KDU'nun işidir. Tedarikçiden gelen formun giriş kontrolünü iş güvenliği uzmanı, satın alma ya da kalite birimi biçim ve tutarlılık düzeyinde yapabilir; içerikle ilgili bir şüphe tedarikçiye iletilir.

GBF'nin geçerlilik süresi var mı?

Hayır, mevzuat sabit bir süre koymaz. Zararlılık veya risk yönetimi önlemleri hakkında yeni bilgi çıktığında form gecikmeden güncellenir. Uzun süre revize edilmemiş bir form ise eski mevzuat atıfları açısından ayrıca gözden geçirilmeye değer.

Otomatik kontrol "sorun bulunmadı" derse GBF uygun mudur?

Hayır. Otomatik kontrol yalnız denetlediği kurallar için bir şey söyler; sınıflandırmanın ve değerlerin doğruluğunu teyit etmez. Bu teyit uzman değerlendirmesi gerektirir.

Tedarikçinin GBF'sindeki hatayı kendim düzeltebilir miyim?

Tedarikçinin formunu değiştirmek yerine bulguyu yazılı olarak iletip düzeltilmiş sürümü isteyin. Formun içeriğinden onu sağlayan tedarikçi sorumludur.

Kaynaklar

  • KKDİK Yönetmeliği (23/06/2017, RG 30105), Madde 27 ve Ek-2; değişiklik: RG 32408 (23/12/2023).
  • Tüzük (AT) No 1907/2006 (REACH), Madde 31 ve 34, Ek II ((AB) 2020/878 ile değişik).
  • Tüzük (AT) No 1272/2008 (CLP), Madde 17-28.
  • SEA Yönetmeliği (11/12/2013, RG 28848).

İlgili kodlar

Bu konuyla ilişkili H ve P ifadeleri; her biri sözlükte tam metniyle, eşikleriyle ve etiket kullanımıyla açıklanır.

İlgili yazılar