AB'ye ihracatta GBF: hangi dil, hangi ülke, 1.4 ve 15.1

Türk GBF'si AB'de yeterli mi?

Değil. Türkiye'deki GBF, KKDİK Yönetmeliği Ek-2'ye göre hazırlanır; AB pazarında ise GBF'nin dayanağı REACH Tüzüğü (AT) 1907/2006'nın Ek II'sidir. Ek II, (AB) 2020/878 Tüzüğü ile değiştirilmiş hâliyle bugünkü 16 bölümlü formu tarif eder. İki yapı birbirine çok benzer, ama başlık atfı, 1.4 ve 15. bölüm gibi yerlerde farklıdır. Bu yüzden AB'ye giden ürün için Türk GBF'sini çevirmek yerine REACH Ek II'ye göre ayrı bir form hazırlamak gerekir. Sınıflandırma ve etiketleme tarafında AB'nin kuralı CLP Tüzüğü (AT) 1272/2008'dir; Türkiye'de bunun karşılığı SEA Yönetmeliği'dir.

GBF'yi AB'de kimin hazırlaması ve vermesi gerektiği ayrı bir konudur: REACH'te yükümlülük, ürünü AB'de piyasaya arz eden tedarikçidedir. Türk ihracatçı bu işi AB'deki alıcısı, ithalatçısı veya sorumlu tedarikçisiyle nasıl böleceğini sözleşmede netleştirmelidir; bu yazı yalnız formun dili ve iki alt bölümü üzerinedir.

Hangi dilde? Madde 31/5

REACH Madde 31/5'e göre GBF, madde ya da karışımın piyasaya arz edildiği üye devletin (veya devletlerin) resmî dilinde sağlanır; ilgili üye devlet başka türlü öngörmedikçe. Yani kural "alıcının dili" değil, piyasaya arz edilen ülkenin resmî dilidir. Aynı ürünü hem Almanya'ya hem Fransa'ya satıyorsanız iki ayrı dilde GBF gerekir. "Üye devlet aksini öngörebilir" ifadesi de önemlidir: bir ülkenin farklı bir düzenlemesi olup olmadığını o ülkenin kendi mevzuatından ya da yetkili makamından doğrulamak gerekir.

Çok dilli ülkelerde "resmî dil" tek değildir. Chemoris'in ülke-dil eşlemesi ülkelerin anayasa ve dil mevzuatına dayanır:

Pratik sonuç: bu ülkelerde hangi dilin ya da dillerin gerektiği, ülkenin kendi düzenlemesine ve alıcıyla anlaşmanıza bağlıdır; Madde 31/5 yalnız "resmî dil" der. Chemoris'te İrlandaca çıktı yoktur; İrlanda için İngilizce çıktı alınır.

Etiket için kural benzerdir: CLP Madde 17/2'ye göre etiket, ürünün piyasaya arz edildiği üye devletlerin resmî dilinde yazılır; üye devlet aksini öngörmedikçe.

1.4 Acil durum telefon numarası

Ek II 1.4'e göre ilgili üye devlette resmî bir danışma kuruluşu varsa (bu, CLP Madde 45 uyarınca zehirlenme ve sağlık bilgisinden sorumlu kuruluş olabilir) onun telefon numarası verilir ve yeterlidir. Hizmet saat ya da kapsam bakımından sınırlıysa (örneğin yalnız belirli saatlerde) bu açıkça yazılmalıdır. 1.4 AB'de uyumlaştırılmış değildir: numara, ön koşul ve hizmet dili ülkeden ülkeye farklıdır. Örnekler:

• Hollanda: NVIC numarası +31 (0)88 755 8000'dir; kurum, numaranın yalnız akut zehirlenmede sağlık personelini bilgilendirmek için kullanılacağı cümlesini ister.
• Belçika ve Lüksemburg: Belçika Centre Antipoisons numaraları (070 245 245; Lüksemburg için +352 8002 5500) ancak karışım ilgili ülke için ECHA PCN portalından bildirildikten sonra 1.4'e yazılabilir (CLP Ek VIII).
• Malta: 1774 hattı 08:00–20:00 arası açıktır, 24 saat değildir; bu 1.4'te belirtilmelidir.
• Almanya: resmî bir danışma kuruluşu yoktur (TRGS 220, 4.1.1); firma ya da sözleşmeli bir Giftinformationszentrum numarası gerekir.
• İrlanda: NPIC numarası, PCN bildirimi ve NPIC ile yapılan ücretli sözleşme tamamlandıktan sonra yazılabilir.
• Polonya ve Romanya: birincil kaynakta ücretsiz bir resmî 1.4 numarası doğrulanamadı; bu ülkeler için firma kendi acil durum numarasını vermelidir.

Yani "tek bir uluslararası numara" her ülkede çözüm olmaz. Ülkeye göre resmî kuruluş numarasını (ön koşullarıyla) yazmak ya da ilgili dilde hizmet veren, 24 saat ulaşılabilir bir firma veya sözleşmeli hizmet numarası eklemek gerekir.

15.1 Ulusal mevzuat

Ek II 15.1, maddeye ya da karışıma özgü güvenlik, sağlık ve çevre mevzuatının belirtildiği yerdir; ilgili olduğunda AB mevzuatının yanında ulusal önlemler de burada yer alır. AB düzeyindeki liste bütün ülkeler için aynıdır; ulusal satır ise hedef ülkenin iş sağlığı (98/24/AT, kimyasal etkenler) ve büyük endüstriyel kazalar (2012/18/AB) mevzuatının ulusal aktarım metinlerini ve varsa ülkeye özgü sınıflamaları (örneğin Almanya'da su tehlike sınıfı, WGK) gösterir. Hangi ulusal metnin yazılacağı bu yüzden hedef ülke bilinmeden belirlenemez. Bir ülkenin aktarım kaydı kaynaklarda bulunamazsa 15.1'e ülkenin iş sağlığı mevzuatını manuel eklemek gerekir.

Chemoris bu konuda ne yapar, ne yapmaz?

• Dil: AB profilinde 24 dilde çıktı (Türkçe ve AB'nin 23 resmî dili; İrlandaca yok). Hedef ülke seçilir (30 ülke: AB'nin 27 üyesi, Norveç, İzlanda, Lihtenştayn); 1.4 ve 15. bölüm ülkeye göre yazılır.
• Resmî metin: H ve P ifadeleri ile bölüm başlıkları EUR-Lex'teki resmî dil metnidir. Diğer sabit metinler bir çeviri kataloğundan gelir; bu yüzden piyasaya arzdan önce anadil incelemesi önerilir. Çıktı bu uyarıyı taşır.
• 1.4: ülkede resmî numara varsa tablodaki numara ve koşul uyarısıyla gelir. Polonya ve Romanya'da (ve resmî kuruluşu olmayan ülkelerde) numarayı firma girer; boşsa uyarı verilir.
• Sınır: Chemoris yasal güvence vermez; üye devletin dil koşullarını, PCN bildirimini ve numara sözleşmelerini sizin adınıza yapmaz. Son kontrol ve sorumluluk GBF'yi veren tedarikçidedir.

Gönderi öncesi kısa kontrol listesi

• Hedef ülkeler ve her birinin resmî dili(leri) çıkarıldı mı? Çok dilli ülkelerde hangi dilin gerektiği teyit edildi mi?
• Form REACH Ek II ((AB) 2020/878) başlık atfıyla ve 16 bölümle mi hazırlandı?
• 1.4'te ülke için geçerli numara, hizmet saatleri ve ön koşullar (PCN bildirimi, sözleşme) tamam mı?
• 15.1'de AB ve ulusal satırlar var mı?
• Etiket de aynı resmî dilde mi (CLP Madde 17/2)?
• Çeviri kataloğundan gelen metinler için anadil incelemesi yapıldı mı? Bu adım, sık yapılan GBF hatalarının bir kısmını da önler.

Formun bölümlerini görmek için GBF nasıl hazırlanır?; Türkiye tarafındaki yükümlülükler için KKDİK'te GBF yazısına bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• REACH, Regulation (EC) No 1907/2006, Madde 31/5 (GBF dili) — CELEX:02006R1907.
• Commission Regulation (EU) 2020/878, REACH Ek II (1.4 ve 15.1) — CELEX:32020R0878.
• CLP, Regulation (EC) No 1272/2008, Madde 17/2 (etiket dili), Madde 45 ve Ek VIII — CELEX:02008R1272.
• ECHA, Guidance on the compilation of safety data sheets (echa.europa.eu) ve ECHA'nın ulusal danışma kuruluşları listesi.
• Ulusal kaynaklar: TRGS 220 (Almanya) 4.1.1; NVIC (Hollanda), Centre Antipoisons (Belçika), Malta Ulusal Zehir Merkezi ve NPIC (İrlanda) sayfaları.
• Ülke-dil eşlemesi: ilgili ülkelerin anayasa ve dil mevzuatı (Chemoris kural dosyalarında madde madde).